Gotowanie w żeliwie - przygoda bez granic

Miniatura vianto

Bardzo często dostaję maile z pytaniami, czy żeliwny garnek nada się do przyrządzania takiej, a takiej potrawy. Albo – w drugą stronę – bardzo wielu potencjalnych miłośników żeliwa, patrząc na naczynia marek Staub i Le Creuset, pyta, co może w nich przygotować? W obu przypadkach odpowiedź jest zawsze taka sama – przygotować można, całkiem i dosłownie, wszystko, na co ma się ochotę.

Garnek nadzwyczaj uniwersalny

Utarło się błędne przekonanie, bardzo ograniczające możliwości eksperymentowania w kuchni, czy testowania różnego typu metod obróbki termicznej potraw, że garnek przeznaczony jest do gotowania zup, sosów, ziemniaków, ewentualnie bigosu, bograczu, czy zagęszczania konfitur. Do smażenia trzeba mieć patelnię, a do pieczenia brytfannę.

 

W żeliwnych naczyniach można przyrządzić niemal wszystko

 

A tu, Szanowni Państwo, żeliwne naczynia zadają kłam tym ograniczającym przekonaniom. Bo żeliwny garnek z powłoką nieprzywierającą (a tak wyposażone naczynia tworzą francuskie, znakomite marki Staub i Le Creuset) jest arcyuniwersalny. Można w nim gotować, dusić, piec, zapiekać, ale i smażyć i, oczywiście, serwować na stół.

Można też łączyć za jego sprawą różnego typu techniki obróbki termicznej. Np. najpierw część składników danej potrawy podsmaża się w żeliwnym garnku, potem, dodając, np., wina, czy bulionu, dusi, a kiedy nadmiar płynów zostanie zredukowany, a mięso będzie pół miękkie, potrawę wstawia się do piekarnika, by ją zapiec. I na sam koniec – w tymże właśnie garnku serwuje się przysmaki na stół.  A one długo zostają gorące, jako że żeliwo niezwykle dobrze akumuluje ciepło.

Naczynia, a nie garnki

Czyli – należałoby o luksusowych produktach marek Le Creuset i Staub mówić jako o naczyniach, nie garnkach, bo słowo to wprowadza automatycznie wyobrażenia o ograniczonej funkcjonalności. W tych naczyniach można upiec chleb, kurczaka, czy schab ze śliwkami. Następnego dnia można podać wegeteriańską zapiekankę, czy przyrządzić faszerowane warzywa. Kolejnego popołudnia można zaskoczyć rodzinę pyszną zupą-kremem, a jeszcze kolejnego można pokusić się o upieczenie w żeliwnym naczyniu biszkoptu. I cały czas dysponujemy jednym i tym samym naczyniem. Nie ma znaczenia, czy jest okrągłe, czy owalne. Tak, czy tak posłuży do wszystkiego.

 

Duszone i smażone potrawy to domena żeliwnych naczyń

 

Spaghetti z klopsikami i sosem bolońskim? Proszę bardzo. Mus owocowy do polania pysznych naleśników? Bez kłopotu. Lasagne, czy farsz do buritto? Nie ma problemu.

Trzeba by się mocno nagłówkować, by wymyślić, czego w naczyniach z żeliwa doskonałych, francuskich producentów, przygotować się nie da. Jak napisałem – można w nich nawet bez kłopotu usmażyć ukochany schabowy, jeśli akurat patelnia jest zajęta.

Smakowe eksperymenty bez końca

W Polsce dopiero powoli, dość nieśmiało rozwija się zapotrzebowanie na przeróżne półprodukty i produkty, które można kupić w USA, czy Indiach, Wietnamie, Japonii. Mamy mało warzyw, niewiele ciekawych dodatków, a w zimie można się zanudzić, męcząc tam i z powrotem rodzimą kapustę, buraki, czy marchewkę. I tu właśnie przychodzą z pomocą luksusowe żeliwne naczynia, które zjawiskowo wzmagają i wzmacniają smaki tego, co się w nich przyrządza. I znowu nie ma znaczenia, co to będzie, bo każda potrawa smakuje doskonale. Wystarczy nieco cierpliwości, trochę przypraw i czasu na przyrządzenie potrawy, która, choć powstaje z prostych składników, oszałamia.

 

Krystian Wawrzyczek, specjalista z zakresu żywienia, technik i technologii kulinarnych

www.smakprostoty.pl

Zdjęcia: Depositphotos

 

Artykuły powiązane

Garnki z kolorowego żeliwa - nowy wymiar...

11.03.2015

Przebogaty świat kulinariów, naczyń, patelni, brytfann byłby skromny i, jakościowo bardzo ograniczony, gdyby nie gościły w nim kolorowe, żeliwne naczynia z Francji. Utarło się mówić, że Francuzi robią najlepsze żeliwne naczynia na świecie i trudno z tym przekonaniem polemizować. Wystarczy rzut oka na olbrzymią ofertę dwóch marek, na pewno w świecie żeliwa...

Więcej

Jego bazyliowa doskonałość

17.03.2015

Gotowanie w żeliwie ma w sobie coś z magii. Garnki z naturalnego żeliwa przypominają kotły czarnoksiężnika, w których przyrządzał magiczne eliksiry. Ich czerń wydaje się skrywać w sobie tajemnice, którą odkryć mogą jedynie wybrani. Z kolei kolorowe żeliwo prezentuje się niezwykle bajkowo - cieszy oczy soczystą barwą i pięknym połyskiem emalii. Spośród wielu...

Więcej

Kuchenne czarne charaktery

05.04.2015

Producenci AGD i akcesoriów kuchennych prześcigają się w wymyślaniu nowych stylów i kolorów dodatków. Obok ponadczasowej bieli znajdziemy garnki, patelnie, noże i utensylia kuchenne we wszystkich kolorach tęczy. Również kuchenne AGD produkowane jest w wielu barwach – od rażących neonów po delikatne pastele. Jest jednak kolor, który bardzo rzadko pojawia się w...

Więcej

Pół godziny, które zmienia jakość życia

05.04.2015

Tysiąc spraw na głowie, gonitwa myśli, zadania do wykonania, nowe wyzwania. Tłok, korki, spotkania służbowe, zakupy, małe i większe problemy. Codzienność każdego z nas. Po całym dniu marzymy już tylko o tym, by położyć się spać, na chwilę zapomnieć o otaczającym nas świecie. Następnego dnia budzimy się rano i rozpoczynamy kolejny wyścig z czasem, ludźmi,...

Więcej

Wok, czyli czara smaków

06.05.2015

Na widok woka, będę nieuprzejmie złośliwy, Polacy cały czas jeszcze wyczyniają różniste gusła – spluwają przez lewe ramię, żegnają się wspak, czy okręcają wokół osi. Wok to, w pojęciu schabojadów, wielka miednica. Wok ciągle w Polsce przestrasza. Niektórzy boją się, że trzeba go wypełnić po same brzegi, żeby coś w nim ugotować. Zważywszy, że to jedno z najstarszych...

Więcej

Przejdź do galerii